Trang chủ » Bất lợi tăng theo hội nhập - Kỳ I

Bất lợi tăng theo hội nhập - Kỳ I

(Ngày đăng: 15-08-2014 02:18:46)
icon facebook   icon google plus  
Xuất khẩu với số lượng lớn nhưng dệt may, da giày đang phát triển mất cân đối, trở thành ngành dễ bị tổn thương nhất trên thị trường quốc tế.

Kỳ I: Phát triển mất cân đối

Nguyên liệu phụ thuộc nhập khẩu

Xuất khẩu với số lượng lớn nhưng giá trị gia tăng mang lại từ sản xuất dệt may, da giày của Việt Nam vẫn thấp, do chưa tạo được bước tiến nào đáng kể trong việc chủ động nguồn nguyên phụ liệu.

Bà Phan Thị Thanh Xuân- Tổng Thư ký Hiệp hội Da giày Việt Nam- thông tin: Tổng nhu cầu da nguyên liệu của ngành thuộc da là 250 nghìn tấn/năm, nhưng trong nước chỉ cung ứng được 100 nghìn tấn, còn lại phải nhập khẩu từ Hàn Quốc, Thái Lan, Trung Quốc.

Ngành dệt may cũng tương tự. Bà Đặng Phương Dung- Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam- cho biết: Hiện Việt Nam đứng trong top 5 các nước xuất khẩu dệt may hàng đầu thế giới nhưng vẫn chỉ là một mắt xích rất nhỏ. Các DN tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu một cách bị động với phương thức gia công là chủ yếu, thiếu đội ngũ thiết kế, đặc biệt là thiếu nguồn nguyên phụ liệu tại chỗ. Việt Nam vẫn phải nhập khẩu tới 99% nguyên liệu bông. Năng lực thực tế sản xuất sợi lên đến 700 nghìn tấn, nhưng do chất lượng thấp nên chỉ sử dụng được 30% cho sản xuất hàng xuất khẩu, còn lại được xuất khẩu thô. Mỗi năm, Việt Nam sản xuất được 1,4 tỷ m2 vải, trong khi nhu cầu sử dụng lên đến 6,9 tỷ m2...

Kém thu hút đầu tư

Những năm gần đây, Chính phủ chủ trương phát triển công nghiệp hỗ trợ ngành dệt may, da giày, phát triển vùng nguyên liệu tại chỗ. Nghị quyết 31 của Chính phủ và chương trình 1 tỷ m vải đã được triển khai

thực hiện nhiều năm qua nhưng đến nay vẫn chưa đạt được kết quả như mong muốn. Chính quyền các địa phương không mặn mà với các dự án thuộc lĩnh vực này.

Theo bà Phan Thị Thanh Xuân, đặc thù ngành công nghiệp thuộc da có lượng chất thải ảnh hưởng lớn đến môi trường nên các địa phương không mặn mà với các dự án thuộc da. Tình trạng thu hút đầu tư của ngành thuộc da khá “èo uột”, từ năm 2008 đến nay hầu như không có đầu tư mới.

Trong tổng số 35 DN ngành thuộc da hiện nay có tới 62% là DN tư nhân, quy mô sản xuất vừa và nhỏ, tài chính cũng như công nghệ rất hạn chế. Vì vậy, dù rất muốn song DN rất khó bảo đảm được các tiêu chuẩn môi trường.

Ông Tăng Văn Đức- Giám đốc Công ty thuộc da Hào Dương- nói: “Việc xử lý nước thải trong sản xuất da thuộc còn tốn kém hơn xây dựng nhà máy mới, điều này quá sức với doanh nghiệp”.

Nhằm chủ động nguồn nguyên phụ liệu, Công ty da giày Sacoda, Công ty thuộc da Hoàng Thắng đã khảo sát đầu tư ở nhiều tỉnh, thành phố nhưng không tìm được địa điểm đặt nhà máy sản xuất da thuộc. Ông Nguyễn Hữu Thái- Giám đốc Công ty thuộc da Hoàng Thắng- cho hay, hiện nay trên cả nước chỉ duy nhất tỉnh Tiền Giang kêu gọi đầu tư vào ngành thuộc da và thuộc da cá sấu.

Đầu tư cho nguyên liệu dệt may bớt khó hơn da giày nhưng lại phải cạnh tranh gay gắt với các nhà đầu tư nước ngoài. Ông Lê Tiến Trường- Tổng giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam- nói: DN Việt Nam vốn ít nên không thể triển khai nhiều dự án. Xuất đầu tư của DN Việt Nam cao hơn hẳn các nhà đầu tư nước ngoài. Hiện nay, lãi suất đã giảm từ 15- 17%/năm xuống còn 9-10%/năm, nhưng vẫn cao so với lãi suất các nhà đầu tư nước ngoài được hưởng từ đất nước của họ, chỉ khoảng 1- 2%/năm.

Theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, Việt Nam phụ thuộc quá nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu và lợi ích của ngành dệt may, da giày Việt Nam phần lớn rơi vào tay các nước cung ứng nguyên liệu. Mặt khác, cơ cấu thương mại và sản xuất của Việt Nam ít thay đổi, tụt hậu hơn so với các nước khác, vị thế yếu trên thị trường, một phần do DN không chịu thay đổi, vẫn hài lòng với tình trạng gia công.

Kỳ II: Gỡ “nút thắt”